Tìm kiếm thông tin

Hiển thị các bài đăng có nhãn Health. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Health. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 21 tháng 11, 2010

Cảnh giác với “thần dược trường sinh” HGH

Hiện có nhiều người nghe qua lời đồn đại đã tìm mua các chế phẩm chứa hormon tăng trưởng của người nhằm điều trị các rối loạn do tuổi già mang đến như sút giảm trí nhớ, mất ngủ, yếu sinh lý… với niềm tin các chế phẩm này có tác dụng thần dược, giúp trường sinh, chậm lão hoá. Hư thực về thông tin này?
Sống khoẻ, trường thọ, trẻ mãi không già là ước mơ bao đời của nhân loại. Đó cũng là lý do mà nhiều người săn tìm các chế phẩm giúp “làm lui tuổi già, phục hồi tuổi trẻ”, và cũng là điểm yếu của người tiêu dùng mà các công ty dược nhắm vào để kinh doanh. Hiện đã xuất hiện nhiều chế phẩm loại này, tuy có dạng như thuốc nhưng không được xem là thuốc mà chỉ là thực phẩm chức năng, bán tự do trong các siêu thị, nhà thuốc và trên mạng internet. Trong đó được quan tâm nhiều nhất là hormon tăng trưởng của người (Human Growth Hormone, viết tắt HGH). Đặc biệt thay vì dùng HGH, hiện còn có nhiều chế phẩm được giới thiệu dùng như “những chất giúp tiết HGH” (HGH secretagogue hoặc HGH stimulator) và có ưu điểm hơn HGH.
HGH là chất gì?

Trước hết ta cần biết hormon là chất sinh học do tuyến nội tiết bài tiết và máu chuyên chở đến các cơ quan để điều hoà hoạt động sinh lý của cơ thể. HGH là hormon tiết ra từ tuyến yên nằm trong não và là hormon giúp tăng trưởng, phát triển con người. Đó là một protein gồm 191 axit amin, có nhiệm vụ kích thích sự tổng hợp chất đạm để tạo nên hình hài, giúp cơ thể tăng trưởng. Hiện nay, nhờ công nghệ sinh học và kỹ thuật tái tổ hợp ADN, người ta đã có thể sản xuất HGH với số lượng lớn, rẻ tiền và không sợ nhiễm bệnh Creutzfelf-Jacob, một loại bệnh truyền nhiễm do sản phẩm bào chế từ não (trước đây HGH dùng làm thuốc, được trích từ não người chết, có thể gây bệnh nhiễm giống như bệnh bò điên).
Từ lâu các nhà khoa học đã ghi nhận vai trò một số hormon đối với quá trình lão hoá của con người. Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy ở người, tuổi càng cao, lượng một số hormon tiết ra càng giảm. Từ đó nảy sinh ý tưởng bào chế các hormon suy giảm theo tuổi già để làm thuốc bổ sung chống lão hoá, cải lão hoàn đồng. Trước đây, người ta từng đổ xô mua thuốc melatonin (một hormon do tuyến tùng trên não tiết ra), nay lại tìm đến HGH. Lý do là vì quá trình lão hoá được ghi nhận từ một số nghiên cứu cho thấy HGH góp phần làm khối lượng cơ bắp tăng và khối lượng mỡ giảm. Tuy nhiên HGH có bất lợi phải dùng đường tiêm và có nhiều tác dụng phụ, vì vậy các nhà khoa học đẩy mạnh việc nghiên cứu, thay vì dùng HGH họ tìm ra các chất gọi là giúp tiết HGH dùng đường uống hay xịt vào lưỡi hầu họng để được hấp thu vào cơ thể. Mặc dù nghiên cứu còn đang tiếp tục, chưa khẳng định chắc chắn tác dụng của HGH với quá trình lão hoá nhưng những chế phẩm là HGH hoặc “những chất giúp tiết HGH” đã được quảng cáo rất nhiều. Ngay một số vận động viên cử tạ và điền kinh cũng lạm dụng chúng, đặc biệt với HGH, không phải để trẻ hoá mà vì mục đích “doping” làm tăng cơ bắp và sức dẻo dai.
Chưa rõ tác dụng đã bán tràn lan
Về các chất giúp tiết HGH, các chế phẩm đầu tiên được kể là các axit amin như arginin, ornithin, lysin. Axit amin là thành phần cơ bản của chất đạm (vốn có trong thịt, cá, trứng, sữa… ta ăn hàng ngày). Khi vào cơ thể, chất đạm được tiêu hoá và chuyển hoá thành axit amin là chất dinh dưỡng cơ bản cơ thể tiêu thụ được. Một số người nghe theo quảng cáo đã tìm mua chế phẩm có chứa arginin, ornithin, lysin cũng nhằm mục đích trẻ hoá. Hiện chỉ mới có vài nghiên cứu cho thấy các axit amin vừa kể khi sử dụng làm tăng rất ít hàm lượng HGH trong máu, chứ chưa khẳng định “chất giúp tiết HGH” có thật sự phục hồi tuổi trẻ không?
Các chất giúp tiết HGH thứ hai là một số dược thảo như: cao cây Tribulus terrestris, cao rễ Astragalus, cao cây Rhodiola rosea. Các loại này chỉ có ở phương Tây và về dược tính chưa được nghiên cứu một cách rõ ràng, tức không có chứng cứ y học xác định có tác dụng hay không. Kế nữa là các chế phẩm được gọi là giúp tiết HGH nhưng lại chứa bột tuyến yên lấy từ súc vật và được dùng uống. Nếu uống bột tuyến yên, chắc chắn sẽ bị dịch vị tiêu hoá phân huỷ thì làm sao còn tác dụng?
Một chế phẩm nữa đang được quảng cáo rầm rộ trên mạng là Nu-HGH. “Nu” để chỉ tên công ty sản xuất Nu-Healthy, “HGH” để chỉ hormon tăng trưởng. Đây hoàn toàn không phải HGH mà chỉ là chế phẩm, như lời giới thiệu, giúp tiết HGH. Có đôi điều không đáng tin cậy về chế phẩm này. Thứ nhất, chế phẩm này quảng cáo “thiên nhiên 100%” nhưng trong thành phần có khá nhiều hoá chất tổng hợp, như “methylparaben, propylparaben” là các hoá chất giúp bảo quản, hay “sodium citral, potassium sorbate, citric acid” là những hoá chất dùng làm tá dược bào chế. Thứ hai, hoạt chất chính của Nu-HGH được ghi là “HGH stimulator”, tức chất giúp tiết HGH mà lại không ghi rõ dược thảo hay chất thiên nhiên loại gì, trong khi tác dụng lại ghi khá nhiều dễ làm người tiêu dùng hiểu lầm là thần dược như: trị đau đầu, mất ngủ, tăng chức năng miễn dịch, cải thiện trí nhớ, tăng khả năng tình dục, giảm lượng mỡ, phục hồi cơ bắp, làm săn da... Cần lưu ý, chính nhà sản xuất cũng xác định Nu-HGH không phải thuốc mà là “thực phẩm chức năng”.
Tóm lại, những chứng cứ khoa học hiện có cho thấy các chế phẩm gọi là giúp tiết HGH kiểu như Nu-HGH hoàn toàn không đáng tin cậy. Mọi người đừng tìm cách mua sử dụng vì rất có khả năng “tiền mất tật mang”.
PGS.TS.DS Nguyễn Hữu Đức
Hiểu đúng về thực phẩm chức năng
Thực phẩm chức năng được định nghĩa là những chế phẩm bắt nguồn từ thực phẩm đã thay đổi thành phần qua chế biến, bổ sung nhằm đưa đến tác dụng sinh lý nào đó có lợi cho sức khoẻ, ngoài cung cấp chất dinh dưỡng cơ bản. Các thực phẩm chức năng được phép bày bán với bao bì, chai lọ giống chai lọ thuốc và dạng bào chế là viên nén, viên nang, thuốc nước, giống y như thuốc nhưng không được xem là thuốc. Trên nhãn, bao bì bắt buộc phải ghi rõ: “Đây không phải thuốc và không được dùng để thay thế thuốc”. Lấy ví dụ như vitamin và chất khoáng, nếu nhà sản xuất đăng ký là thuốc thì sản phẩm đó phải bán trong nhà thuốc. Nhưng nếu đăng ký thực phẩm chức năng thì chế phẩm vitamin và chất khoáng đó phải bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, có thể bày bán không chỉ ở nhà thuốc mà còn ở các siêu thị, chợ. Ở các nước tiên tiến như Mỹ, thực phẩm chức năng không được cơ quan FDA (giống như cục Quản lý dược ở ta) quản lý và thường chẳng có nghiên cứu khoa học nào chứng minh tác dụng. Cũng cần lưu ý, các chế phẩm là thực phẩm chức năng vẫn phải dùng đúng liều lượng theo hướng dẫn thì mới an toàn.

Theo SGTT

Leia mais...

Chủ Nhật, 3 tháng 10, 2010

6 loại thực phẩm gây hại cho xương

Bạn có biết, một vài thực phẩm bạn ăn thực sự có khả năng lấy đi những khoáng chất giúp xương chắc khỏe hay hạn chế sự tái tạo của xương đấy
Những gì bạn ăn đóng một vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận các chất dinh dưỡng có lợi cho hệ xương của bạn. Tuy nhiên, một vài món ăn thực sự có khả năng lấy đi những khoáng chất giúp xương chắc khỏe hay hạn chế sự tái tạo của xương.

1. Muối

Theo nghiên cứu của các nhà dinh dưỡng học: muối là một trong những tác nhân lấy đi lượng lớn Canxi từ xương - nguyên nhân chính làm suy yếu hệ thống xương của bạn. Các nghiên cứu cho thấy cứ 2.300 mg Natri có trong muối sẽ lấy đi của cơ thể 40 mg Canxi.


Các nhà khoa học cũng tiến hành so sánh những phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh với những phụ nữ ở những lứa tuổi khác. Những người này thường có chế độ ăn uống với hàm lượng muối cao hơn và điều đó đồng nghĩa với việc họ sẽ bị mất một lượng khoáng chất trong xương lớn hơn những phụ nữ khác.

Các nghiên cứu khác về thói quen ăn uống của người Mỹ cho thấy 75% lượng Natri cơ thể con người tiếp nhận từ thực phẩm chế biến sẵn chứ không phải từ muối ăn. 

Lời khuyên:

Cách nhanh nhất, hiệu quả nhất ngoài việc cắt giảm trực tiếp lượng muối trong bữa ăn hàng ngày là hạn chế các loại thực phẩm chế biến sẵn.

Các loại thực phẩm nên tránh bao gồm thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn đông lạnh, súp đóng hộp, bánh pizza, rau đóng hộp và các loại thức ăn nhanh như bánh mì kẹp thịt và khoai tây chiên…


2. Nước giải khát

Chất gây suy yếu xương chủ yếu trong nước có ga thường là a xit Phosphoric. Chất này gia tăng nhanh khi canxi được bài tiết trong nước tiểu. Nước ngọt chỉ đơn thuần giúp bạn thỏa mãn cơn khát mà không cung cấp bất kỳ chất dinh dưỡng nào cho cơ thể như khi bạn uống sữa hoặc nước trái cây.


Lời khuyên:

Thay vì uống nước có ga, bạn hãy thử uống một ly sữa để bổ sung canxi hoặc một ly nước cam với lượng vitamin D đáng kể, hay một ly smoothie cùng với sữa chua.

Hoặc đơn giản chỉ là nước khoáng kết hợp với chế độ ăn uống có hàm lượng các chất dinh dưỡng cao. Điều đó rất tốt cho hệ xương của bạn.


3. Caffeine

Caffeine không tác động mạnh tới xương như muối, nhưng hoạt động lọc canxi từ xương của caffeine là tương tự. Cứ mỗi 100 mg caffeine (có trong một cốc café cỡ nhỏ tới trung bình), cơ thể sẽ khiến bạn mất đi 6 mg canxi.

Lượng canxi mất đi tuy không nhiều, nhưng nó có thể sẽ trở thành vấn đề nếu bạn có xu hướng không thay thế các loại đồ uống được cho là lành mạnh đối với hệ xương (như sữa hay nước trái cây) bằng những đồ uống có chứa caffeine (như trà và cà phê).


Lời khuyên:

Giới hạn bản thân với 1-2 tách cà phê vào buổi sáng, sau đó sử dụng các đồ uống khác không chứa caffeine. Thêm sữa vào cà phê cũng sẽ giúp bạn bù đắp được phần nào lượng canxi bị mất.

4. Vitamin A

Các kết quả nghiên cứu cho thấy sự tồn tại của vitamin A trong nhiều loại thực phẩm như trứng, bơ, sữa béo, gan và trong các loại thực phẩm bổ sung vitamin. Đây là loại vitamin quan trọng đối với hệ thống miễn dịch của cơ thể.

Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn uống hàng ngày của người Mỹ chứa hàm lượng vitamin A cao (5.000 IU/ ngày), cao nhiều hơn so với khuyến cáo của các chuyên gia dinh dưỡng.


Đồng thời, phân tích chế độ dinh dưỡng hàng ngày của phụ nữ ở độ tuổi mãn kinh cho thấy những người hấp thụ lượng vitamin A cao hơn 5.000 IU một ngày có tỷ lệ bị gẫy xương cao gấp đôi những phụ nữ chỉ hấp thụ ít hơn 1.600 IU mỗi ngày.

Lời khuyên:

Thay đổi thói quen ăn uống với các sản phẩm sữa ít béo hoặc không béo, hạn chế ăn lòng đỏ trứng vì hầu hết lượng vitamin A có trong trứng đều tập trung tại lòng đỏ. Ngoài ra kiểm tra loại vitamin tổng hợp mà bạn đang sử dụng, nếu có hàm lượng vitamin A cao nên chuyển sang một loại khác.

5. Rượu

Rượu có thể coi là rào cản canxi, nó ngăn không cho cơ thể hấp thụ các chất khoáng hỗ trợ cho xây dựng xương từ nguồn thực phẩm bạn ăn vào.

Đặc biệt, các loại rượu nặng còn tác động tiêu cực tới xương bằng cách ngăn cản quá trình tái tạo các tế bào xương. Do đó, uống rượu không những làm xương suy yếu mà còn cản trở quá trình chữa bệnh khi bạn không may bị một vết nứt ở xương.

 
Lời khuyên:

Giới hạn lượng đồ uống có cồn bạn sử dụng trong một ngày bất kể là bia, rượu vang, hay rượu mạnh.

6. Hydro hóa dầu

Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng quá trình Hydro hóa (là quá trình biến dầu thực vật từ dạng lỏng sang dạng rắn) có trong các loại dầu được sử dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp thực phẩm, là nguyên nhân làm suy giảm các vitamin K tự nhiên - đây là nhân tố cần thiết giúp cho xương chắc khoẻ.

Lượng vitamin K nhiều nhất được tìm thấy trong các loại rau lá xanh, các loại dầu thực vật như dầu hạt cải và dầu ô liu. Tuy nhiên, lượng vitamin K trong 2 loại dầu này khá nhỏ bé - một muỗng canh dầu hạt cải chỉ chứa 20 microgram vitamin K, một muỗng canh dầu ô liu chứa 6 microgram.


Lời khuyên:

Nếu các loại thực phẩm nướng như bánh nướng xốp, cookies thường xuyên có mặt trong thực đơn của bạn, bạn nên lưu ý về loại dầu được sử dụng khi nướng bánh.

Các nhà dinh dưỡng học khuyên bạn nên sử dụng dầu hạt cải khi có thể và đừng quên đọc nhãn khi chọn mua các loại dầu này để tránh mua phải dầu Hydro hóa.

Leia mais...

Mỗi loại nấm một công dụng chữa bệnh

Trên thực nghiệm, hầu hết các loại nấm ăn đều có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư
Trong thiên nhiên, có hai dạng nấm: ăn được (nấm ăn) và nấm độc. Nấm ăn được sử dụng làm thực phẩm vì giá trị dinh dưỡng và protein cao, ít chất béo, chứa nhiều vitamin (nhóm B và C, D), giàu nguyên tố vi lượng (sắt, selen, natri, kali, magiê và phốt pho).

Thông dụng nhất là mộc nhĩ đen, ngân nhĩ, nấm hương, nấm mỡ, nấm rơm, nấm kim châm, nấm trư linh...


Tác dụng dược lý phong phú

Nấm ăn còn có nhiều tác dụng dược lý khá phong phú, được biết đến như là những dược liệu quý kháng ung thư và kháng virus. Trên thực nghiệm, hầu hết loại nấm ăn đều có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư. Với nấm hương, nấm linh chi và nấm trư linh, tác dụng này đã được khảo sát và khẳng định trên lâm sàng.

Nấm ăn còn có tác dụng tăng sức đề kháng, dự phòng và trị liệu các bệnh tim mạch, làm hạ huyết áp. Chẳng hạn, nấm hương và nấm linh chi giải độc và bảo vệ tế bào gan rất tốt.

Nấm đầu khỉ có lợi phủ tạng, trợ tiêu hóa, tác dụng rõ rệt trong trị liệu các chứng bệnh chán ăn, rối loạn tiêu hóa, viêm loét dạ dày tá tràng. Nấm bình ích khí sát trùng, phòng chống viêm gan, viêm loét dạ dày tá tràng, sỏi mật. Nấm kim châm và nấm kim phúc chứa nhiều arginine có công dụng phòng chống viêm gan và loét dạ dày.


Hầu hết nấm ăn còn có tác dụng thanh trừ các gốc tự do và chống lão hóa. Nhiều loại có tác dụng an thần, trấn tĩnh, lợi cho việc điều chỉnh hoạt động của hệ thần kinh trung ương.

Gần đây, nhiều nhà khoa học còn phát hiện một số loại nấm ăn có tác dụng phòng chống AIDS ở mức độ nhất định thông qua khả năng nâng cao năng lực miễn dịch của cơ thể.

Tác dụng của một số nấm ăn điển hình

- Nấm hương: Được mệnh danh là “vua của các loại rau”, có tác dụng điều tiết chuyển hóa, tăng cường năng lực miễn dịch của cơ thể, ức chế tế bào ung thư, hạ huyết áp, giảm cholesterol máu, phòng ngừa sỏi mật và sỏi tiết niệu, trợ giúp tiêu hóa. Đây là thực phẩm lý tưởng cho người thiếu máu do thiếu sắt, cao huyết áp, tiểu đường, rối loạn lipid máu, trẻ suy dinh dưỡng.


- Nấm rơm: Được sử dụng rất rộng rãi vì giá trị dinh dưỡng khá cao, làm thức phẩm rất tốt cho người bị cao huyết áp, rối loạn lipid máu, xơ vữa động mạch, tiểu đường, ung thư và các bệnh lý mạch vành tim.

- Nấm mỡ: Là loại có giá trị dinh dưỡng cao, có tác dụng làm giảm đường và cholesterol máu, phòng chống ung thư và cải thiện chức năng gan. Đây là thực phẩm rất tốt cho người bị ung thư, tiểu đường, tăng cholesterol máu, cao huyết áp, giảm bạch cầu và viêm gan.

- Ngân nhĩ: Khá giàu chất dinh dưỡng, có tác dụng tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể, rất tốt cho người suy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh, bị các bệnh lý đường hô hấp, cao huyết áp, thiểu năng tuần hoàn não...


- Mộc nhĩ đen: Là loại chứa nhiều protid, chất khoáng và vitamin, có khả năng ức chế quá trình ngưng tập tiểu cầu, phòng chống tình trạng đông máu do nghẽn mạch, ngăn cản sự hình thành các mảng vữa xơ trong lòng huyết quản.

Ngoài ra, còn có tác dụng chống lão hóa, chống ung thư và phóng xạ. Bởi vậy, đây là thực phẩm lý tưởng cho người cao huyết áp, xơ vữa động mạch, thiểu năng tuần hoàn não, thiểu năng động mạch vành và ung thư.
Bác sĩ Hoàng Khánh Toàn (Khoa Y học Dân tộc, Bệnh viện 108)


Leia mais...

Thứ Năm, 30 tháng 9, 2010

Ngồi thiền - một cách tăng cường sức khoẻ

Thiền là những phương pháp giúp hình thành thói quen tập trung tư tưởng để làm đúng công việc mà chúng ta muốn và đang làm. Nó giúp điều chỉnh tình trạng mất cân bằng giữa hưng phấn và ức chế của hệ thần kinh - hậu quả của quá trình sinh hoạt và làm việc căng thẳng.

Có nhiều phương pháp thiền khác nhau, nhưng tựu trung vẫn là giúp người luyện tập tập trung chú ý vào một điểm ở trong hoặc ngoài cơ thể, tập trung vào một đề tài, hình ảnh hoặc câu “chú” nhất định nhằm đưa cơ thể tiến dần vào tình trạng nhập tĩnh, trong tâm không còn bất cứ ý niệm nào. Các bước thông thường của một lần ngồi thiền bao gồm:
1. Chuẩn bị
Trước khi ngồi thiền, cần hoàn tất các công việc thường nhật trong ngày để tư tưởng khỏi vướng bận. Tắm rửa sạch sẽ, nới lỏng quần áo, chọn một nơi yên tĩnh, thoáng mát, không có ruồi muỗi.

2. Tư thế
Có thể chọn tư thế ngồi xếp bằng thông thường, ngồi bán già hoặc kiết già. Lưng thẳng, cằm hơi đưa vào để cột sống được thẳng. Đầu lưỡi chạm nhẹ nướu răng trên. Hai bàn tay buông lỏng đặt trên hai đùi hoặc đan chéo nhau để trước bụng, miễn sao hai tay cảm thấy thoải mái, dễ giãn mềm cơ bắp là được.

Tư thế kiết già (thế hoa sen) đặc biệt thích hợp cho việc ngồi thiền: Ngồi xếp bằng tự nhiên, dùng hai bàn tay nắm bàn chân phải từ từ gấp chân lại và đặt bàn chân lên đùi trái, gót chân ép sát bụng, lòng bàn chân ngửa lên trời. Kế tiếp, dùng hai bàn tay nắm bàn chân trái gấp lại, đặt bàn chân trái lên đùi phải, kéo nhẹ gót chân vào sát bụng, bàn chân ngửa lên trời.

Các đạo sư Yoga cho rằng, vị thế khóa nhau của hai chân trong tư thế kiết già sẽ tạo sức ép lên hai luân xa ở dưới cùng của cơ thể, khiến dòng năng lượng có khuynh hướng đi lên để nuôi dưỡng các trung tâm lực dọc theo cột sống và kiểm soát toàn bộ hệ thần kinh. Những thí nghiệm khoa học về Yoga cho thấy, chỉ cần ngồi tư thế hoa sen, dù ta không cố gắng tập trung tư tưởng, vẫn có một sự thay đổi ở sóng não từ nhịp beta khoảng 20 chu kỳ mỗi giây xuống nhịp alpha khoảng 8 chu kỳ mỗi giây. Nhịp alpha là tình trạng sóng não của một người đang trầm tĩnh và minh mẫn.

Kết quả trên cũng phù hợp với lý luận của y học cổ truyền, rằng ở thế kiết già, xương mác ở cẳng chân trái đã tạo một sức ép khá mạnh lên đúng vị trí huyệt Tam âm giao ở chân phải (chỗ lõm bờ sau xương chày, trên mắt cá chân trong khoảng 6 cm). Như vậy, trong suốt thời gian ngồi kiết già, huyệt này sẽ được kích thích liên tục. Tam âm giao là huyệt giao hội của 3 đường kinh âm Tỳ, Can và Thận; nên kích thích này sẽ có tác dụng “thông khí trệ”, “sơ tiết vùng hạ tiêu” và điều chỉnh những rối loạn (nếu có) ở những kinh và tạng có liên quan. Những người có dấu hiệu căng thẳng thần kinh, bệnh nhân “âm hư hỏa vượng” hay gặp các cơn bốc hỏa về chiều và những phụ nữ đang ở tuổi mãn kinh sẽ dễ dàng cảm nhận được hiệu quả khi ngồi ở thế kiết già.

3. Giảm các kích thích giác quan
Một trong những yếu tố quan trọng để dễ nhập tĩnh là không bị các kích thích bên ngoài quấy nhiễu. Người xưa gọi là “bế ngũ quan”.

Trên thực tế, những quan sát qua điện não đồ cho thấy, chỉ cần nhắm mắt để loại bỏ thị giác là đã giảm được 50% các kích thích từ bên ngoài. Do đó, nên nhắm mắt lúc ngồi thiền (mắt chỉ cần khép hờ để bảo đảm không có sự căng cơ ở vùng mặt).

4. Giãn mềm cơ bắp
Ngày nay, khoa học đã biết rất rõ tác động qua lại giữa 2 yếu tố thần kinh và cơ. Khi thần kinh căng thẳng, trương lực cơ bắp cũng gia tăng. Ngược lại, nếu điều hòa trương lực cơ bắp ở mức thư giãn thì thần kinh cũng sẽ được ổn định. Chúng ta dễ dàng nhận thấy điều này khi quan sát một người đang giận dữ. Khi tức giận, gân cổ nổi lên, cơ bắp căng cứng, bàn tay nắm chặt... Đó là lúc thần kinh quá căng thẳng. Ngược lại, hãy nhìn một người đang ngồi ngủ gật trên xe. Lúc người này thiếp đi là lúc thần kinh thư giãn, tâm không còn ghi nhận ý niệm gì cụ thể; cơ bắp cũng giãn mềm nên đầu dễ dàng ngoẹo sang một bên. Vì vậy, trong quá trình hành thiền, việc chủ động giãn mềm cơ bắp sẽ thúc đẩy nhanh quá trình thư giãn, nhập tĩnh.

Trên thực tế, chỉ cần quan tâm giãn mềm cơ mặt và cơ bàn tay là đủ. Điều này căn cứ vào hai quy luật. Thứ nhất, mặt và hai bàn tay là những vùng phản chiếu, có các điểm tương ứng với toàn bộ cơ thể. Do đó, nếu thư giãn được vùng mặt hay hai bàn tay thì sẽ thư giãn được toàn thân. Thứ hai, theo học thuyết Paplop, khi tập trung gây ức chế thần kinh một vùng hoặc một điểm ở vỏ não (qua hiệu ứng thư giãn) thì sự ức chế này sẽ lan tỏa gây ức chế toàn bộ vỏ não.

5. Tập trung tâm ý
Đây là giai đoạn chính của buổi hành thiền. Như đã nói ở phần trên, thiền chính là sự tập trung tư tưởng vào một điểm hoặc một đề mục duy nhất để dần dần đạt đến tình trạng trống rỗng, không còn vướng mắc vào bất cứ một ý niệm nào. Để thư giãn thần kinh hoặc để chữa bệnh, chỉ cần duy trì tình trạng tập trung vào này trong một thời gian nhất định. Điều quan trọng là nên tập đều đặn hằng ngày, mỗi ngày một hoặc hai lần. Lúc đầu, ngồi khoảng 15 phút mỗi lần, dần dần tăng lên. Sau một thời gian, khi não bộ đã ghi nhận thói quen thiền thì việc ngồi vào tư thế, nhắm mắt, việc đầu lưỡi chạm nhẹ nướu răng trên hoặc ám thị giãn mềm cơ bắp sẽ hình thành nên những phản xạ có điều kiện để đưa người tập vào trạng thái thiền định.

Về điểm để tập trung tư tưởng, nhiều trường phái thường chọn huyệt Đan điền (bụng dưới, cách dưới rốn khoảng 3 cm). Nên tập trung vào điểm này vì nhiều lẽ. Theo y học cổ truyền, “thần đâu khí đó”. Khi tập trung vào một điểm ở vùng dưới cơ thể thì khí và huyết sẽ lưu chuyển về phía dưới, làm nhẹ áp lực ở vùng đầu, dễ dẫn đến nhập tĩnh. Đan điền còn gọi là Khí hải hay Khí huyệt, ngụ ý là nơi “luyện thuốc”, là “bể chứa khí”. Đan điền là một huyệt quan trọng trong việc luyện dưỡng sinh của các đạo sĩ, các nhà khí công.

Những người tâm dễ xao động cần một phương pháp kiểm soát tâm chặt chẽ hơn. Nên kết hợp quan sát hơi thở với việc tập trung tại Đan điền bằng cách quan sát sự phồng lên và xẹp xuống tại bụng dưới. Lúc hít vào, bụng dưới hơi phồng lên; lúc thở ra, bụng dưới hơi xẹp xuống. Chỉ cần thở bình thường. Không cần quan tâm đến thở sâu hay thở cạn, đều hay không đều. Điều quan trọng ở đây là tập trung quan sát để biết rõ ta đang hít vào hay đang thở ra thông qua chuyển động phồng lên hay xẹp xuống ở bụng dưới. Sở dĩ chọn quan sát hơi thở ở bụng dưới mà không phải ở đầu mũi hoặc ở ngực là nhằm tạo quán tính thở sâu kết hợp với việc phát sinh nội khí ở Đan điền như đã nói ở phần trên. Thỉnh thoảng sẽ có những lúc tâm bị phân tán, các tạp niệm xen vào. Điều này là bình thường. Chỉ cần khi nhớ ra thì tập trung trở lại Đan điền hoặc tiếp tục quan sát hơi thở vào ra là đủ. Lâu dần, những tạp niệm sẽ bớt đi, thời gian tập trung sẽ dài hơn, hơi thở sẽ đều, chậm và nhẹ hơn, cho đến lúc không còn ý niệm và quên luôn cả hơi thở. Nếu thường xuyên đạt đến tình trạng này, có nghĩa người tập đã tiến được một bước rất dài.

6. Xả thiền
Sau khi ngồi thiền, trước khi đứng dậy, cần làm một số động tác để cơ thể hết tê mỏi và khí huyết lưu thông bình thường. Từ từ buông thõng hai chân, xoay người qua lại nhiều lần, xoay ở vùng hông và vùng cổ. Dùng hai tay vuốt nhẹ hai bên sống mũi, từ đầu mũi xuống chót cằm, vuốt ấm vành tai. Xoa hai lòng bàn tay vào nhau cho ấm rồi áp vào mắt. Dùng hai bàn tay xoa bóp dọc theo hai chân, từ đùi dài xuống bàn chân. Xoa ấm hai lòng bàn chân.

Việc xả thiền tùy thuộc vào mỗi buổi thiền. Nếu chỉ thiền khoảng 15 phút hoặc khi có công việc cần đứng lên gấp thì chỉ cần co duỗi hai chân và xoay người, hoặc lắc cổ qua lại nhiều lần là đủ.

Một vấn đề mà những người mới tập thiền thường thắc mắc là liệu ngồi thiền có gây nguy hiểm gì không? Câu trả lời sẽ tùy thuộc vào phương pháp và động cơ của việc ngồi thiền. Một số phương pháp thiền phối hợp với vận khí hoặc có sự hỗ trợ khai mở các trung tâm lực trong cơ thể nhằm thúc đẩy nhanh quá trình sinh khí và gia tăng nội lực. Các phương pháp này có thể gây những nguy hiểm nếu người tập thiếu những kiến thức về khí công, về y học truyền thống, hoặc không có đạo sư hướng dẫn để vận dụng và kiểm soát kịp thời nguồn năng lực mới phát sinh.
Trái lại, nếu ngồi thiền để đạt đến sự tĩnh lặng trong tâm trí, thư giãn thần kinh và tăng cường sức khỏe, không vận khí, không bám víu vào bất cứ ảo giác, âm thanh hoặc hình ảnh nào thì không có gì nguy hiểm.
(Theo Sức Khoẻ & Đời Sống)

Leia mais...

Bia tác nhân số một gây bệnh gút

Bia - mối đe doạ gây bệnh gút nguy hiểm nhất.

Sau hàng loạt nghi vấn về ảnh hưởng của chất cồn đối với bệnh gút, cuối cùng các nhà khoa học Mỹ đã chứng minh được mối quan hệ này là có thực. Trong đó, bia là mối đe doạ nguy hiểm nhất, do nó chứa một thành phần đặc biệt nhiều hơn bất kỳ loại nước uống chứa cồn nào.

Lâu nay, người ta tin rằng chất cồn có khả năng kích thích cơ thể sản sinh một chất gọi là axit uric. Sự tích tụ chất này trong các ổ khớp sẽ dẫn đến bệnh gút, hay còn gọi là bệnh thống phong, phá huỷ mạn tính khớp, gây nên các cơn viêm khớp thống phong cấp với các biểu hiện sưng đỏ và đau nhức.
Trong quá trình theo dõi khoảng 47.000 nam nhân viên y tế trong vòng 12 năm, một nhóm chuyên gia đến từ Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (Mỹ) đã ghi nhận 730 người phát triển bệnh gút. Trong đó, những người nốc trên 2 vại bia mỗi ngày có tỷ lệ mắc bệnh cao gấp 2,5 lần người không uống. Những trường hợp uống rượu ở mức độ tương tự cũng có nguy cơ cao gấp 1,6 lần. Tuy nhiên, dường như không có mối nguy hiểm nào đe doạ những người uống rượu ở mức độ vừa phải hoặc ít hơn.
Theo tiến sĩ Hyon Choi, trưởng nhóm nghiên cứu, sự chênh lệch về khả năng gây bệnh gút giữa các loại nước uống chứa cồn có thể do sự góp mặt của một chất phi cồn nào đó. Mọi nghi ngờ đang đổ dồn vào hợp chất có tên là purines, được tìm thấy một lượng lớn trong bia, nhưng lại rất ít trong rượu và những nước uống khác. Chất này có thể tác động lên axit uric trong máu và làm gia tăng tác hại của chất cồn đối với cơ thể.
Trong y học, bệnh gút còn gọi là bệnh nhà giàu. Số người mắc bệnh đang ngày một gia tăng ở các nước phát triển trong vòng 30 năm qua. Việc điều trị hiện không có trở ngại, song nếu để xảy ra biến chứng thì người bệnh khó tránh bị tổn thương thận, có thể gây sỏi thận.
Mỹ Linh (theo BBC)

Leia mais...

10 cách ngăn ngừa thoái hóa khớp

Tác giả : BS. HUỲNH BÁ LĨNH (BV. Chấn thương Chỉnh hình - TPHCM)

Thoái hóa khớp là nguyên nhân hàng đầu gây ra chứng đau khớp ở người trưởng thành. Từ chuyên môn gọi là viêm xương khớp (osteoarthritis). Trước đây người ta xem nó là căn bệnh của người cao tuổi. Tuy nhiên nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy có rất nhiều người dưới 40 tuổi cũng bị thoái hóa khớp. Thường gặp nhất là do chấn thương và khớp làm việc quá tải. Ngoài ra còn một nguyên nhân trước đây ít gặp nhưng nay khá phổ biến là bệnh béo phì. Hiếm gặp hơn là các nguyên nhân về di truyền (gen) hay khiếm khuyết bẩm sinh về xương khớp.

Ðiểm lại các nguyên nhân thường gặp, chúng ta thấy rõ thoái hóa khớp là bệnh có thể ngăn ngừa được. Sau đây là 10 biện pháp được các nhà chuyên môn đề nghị:

1. Duy trì trọng lượng cơ thể ở mức độ thích hợp

Khi bạn càng béo, sức nặng đè lên khớp càng lớn, nhất là vùng lưng, khớp háng, khớp gối và bàn chân.

2. Siêng vận động

Luyện tập thể dục, thể thao vừa sức sẽ giúp cơ bắp khỏe mạnh, máu huyết lưu thông dễ dàng. Ðó là yếu tố giúp tăng cường dinh dưỡng cho lớp sụn khớp. Cơ bắp khỏe mạnh sẽ giúp giảm lực đè ép lên khớp xương trong vận động.

3. Giữ tư thế cơ thể luôn thẳng

Tư thế tốt sẽ giúp bảo vệ các khớp tránh sự đè ép không cân đối. Ở tư thế thẳng sinh lý, diện tích tiếp xúc giữa hai mặt khớp sẽ đạt mức tối đa, vì thế lực đè ép sẽ tối thiểu. Hơn nữa, khi đó sẽ có sự cân bằng lực giữa các dây chằng và cơ bắp quanh khớp, giúp giảm bớt nhiều nhất lực đè ép lên hai mặt sụn khớp.

4. Sử dụng các khớp lớn trong mang vác nặng

Khi nâng hay xách đồ nặng, bạn cần chú ý sử dụng lực cơ của các khớp lớn như ở tay là khớp vai, khớp khuỷu; ở chân là khớp háng, khớp gối. Khéo léo sử dụng nguyên tắc đòn bẩy ở những khớp lớn để tránh làm tổn thương các khớp nhỏ như cổ tay, cổ chân, bàn tay, bàn chân.

5. Giữ nhịp sống thoải mái

Bạn nên sắp xếp công việc hợp lý, hài hòa giữa nghỉ ngơi và lao động. Nên nhớ rằng các cơ quan trong cơ thể đều cần có sự nghỉ ngơi để tái tạo lại năng lượng. Không nên lặp đi lặp lại một công việc hay tư thế làm việc kéo dài quá sức chịu đựng của cơ thể. Lực tác động không lớn nhưng nếu lặp đi lặp lại trong thời gian quá dài sẽ làm tổn thương khớp.

6. Phải biết "lắng nghe" cơ thể

Cơ thể chúng ta có cơ chế báo động rất tuyệt vời. Khi có vấn đề nó sẽ báo động ngay cho bạn. Trong đó đau là dấu hiệu báo động chủ yếu. Phải ngưng ngay lập tức các vận động nếu chúng gây đau.

7. Thay đổi tư thế thường xuyên

Nên thường xuyên thay đổi các tư thế sinh hoạt. Tránh nằm lâu, ngồi lâu, đứng lâu một chỗ vì sẽ làm ứ trệ tuần hoàn và gây cứng khớp. Có thể đây là yếu tố chính yếu gây ra thoái hóa khớp do nghề nghiệp, nhất là ở những người lao động trí óc.

8. Sự luyện tập "như một chiến binh" sẽ làm hại bạn

Khi khớp của bạn có vấn đề, lời khuyên nên vận động của bác sĩ có thể được bạn hăng hái thực hiện một cách quá mức. Nguyên nhân thường là nỗi lo sợ thầm kín báo hiệu tuổi già của những người thành đạt trong cuộc sống, là sự âu lo nếu bạn là trụ cột của gia đình. Những lý do này khiến bạn vội vã lao vào tập luyện như những người lính cứu hỏa dập tắt đám cháy. Tuy nhiên điều này không thể áp dụng cho tổn thương khớp. Do sụn khớp phải trải qua một thời gian dài tác động mới bị hư hỏng (thoái hóa), vì vậy khi bạn cảm thấy đau nghĩa là nó đã hư khá nặng. Sự nghỉ ngơi sẽ làm ngừng gia tăng mức độ tổn thương. Còn sự vận động sẽ giúp nó phục hồi nhưng cần phải tăng dần cường độ. Nếu bạn quá gắng sức hay nóng nảy trong luyện tập để đốt giai đoạn, thì vô tình sẽ làm chết lớp sụn mới còn non yếu do các lực tác động quá mức của chính mình. Nên bắt đầu bằng những động tác nhẹ nhàng và chậm rãi, sau đó mới tăng dần lên tùy vào sự phản ứng của cơ thể.

9. Bảo vệ cơ thể trước những bất trắc trong sinh hoạt

Khi ra khỏi nhà, bạn nên cẩn thận chuẩn bị những dụng cụ bảo vệ cổ tay và khớp gối, nhằm đề phòng những tình huống bất ngờ có thể làm bạn bị chấn thương.

10. Ðừng ngại ngần khi có yêu cầu trợ giúp

Bạn không nên cố gắng làm một việc gì đó quá sức của mình. Nếu cảm thấy khó khăn, nên nhờ người khác trợ giúp. Mang vác hay xách một vật nặng có thể làm bạn đau nhức kéo dài nhiều ngày. Tình trạng đau nhức này thể hiện sự tổn thương của cơ thể. Từ những lỗ nhỏ có thể phát triển thành những sang thương lớn hơn trên mặt sụn khớp.

Leia mais...

Thứ Ba, 28 tháng 9, 2010

Hạt gạo thần kỳ trị bong gân

Năm nào trong dịp tết số lượng bệnh nhân bị bong gân cũng tăng cao. Bong gân là từ dùng để chỉ tình trạng tổn thương các dây chằng giữ vững khớp do một chấn thương. Bong gân không liên quan gì đến các gân là thành phần cuối cùng của cơ để chuyển sức mạnh của cơ thành hoạt động của chân hay tay.
Sở dĩ phải dài dòng vì nhiều khi bệnh nhân được bác sĩ giải thích bị tổn thương gân vùng tứ chi là hay nghĩ đến bong gân hay ngược lại nghĩ bong gân là tổn thương các gân như gân gấp các ngón tay …
Bong gân có thể ở nhiều mức độ khác nhau như từ nhẹ chỉ là tổn thương một vài bó sợi hay giãn dây chằng mà không làm đứt dây chằng. Nặng hơn, dây chằng có thể bị đứt một phần, phần còn lại vẫn còn nguyên nhưng cũng đủ để làm lỏng lẻo khớp nếu không điều trị đúng. Và nặng nhất là tình trạng đứt hoàn toàn dây chằng làm khớp lỏng lẻo.
Khi bị bong gân, sẽ có tình trạng chảy máu nơi vùng dây chằng bị đứt, tùy theo mức độ nặng nhẹ mà máu sẽ chảy nhiều hay ít. Máu chảy ra làm sưng nề vùng khớp bị bong gân. Dấu bầm tím quanh khớp do máu tụ lại, vùng bong gân nóng lên và ấn đau. Sau khi chấn thương, tình trạng viêm sẽ xảy ra ngay vùng bong gân. Các bạch cầu sẽ được huy động đến để dọn dẹp vùng chấn thương đồng thời mô xơ sẽ được huy động đến để hàn gắn vùng dây chằng bị hư.
Chúng ta có thể tưởng tượng những gì xảy ra sau bong gân giống như một đoạn đường bị hư, khi đó công nhân sẽ đem máy móc tới, lấy hết phần đường hư, trải đá và nhựa đường để con đường đẹp như xưa.
Nhưng sự đời phàm cái gì tốt thì cũng có mặt xấu. Nếu sau khi bị bong gân, chúng ta chườm nóng, bóp dầu, bóp rượu hay thuốc sẽ làm tình trạng chảy máu nặng hơn. Khi đó, vùng bong gân trở thành một bãi chiến trường vì có sự đánh nhau giữa bạch cầu và các phần tử hư hại sau chấn thương.
Nạn nhân sau khi thấy đỡ đau do chườm nóng thì nay bị đau gấp nhiều lần do máu chảy nhiều hơn, phản ứng viêm nặng hơn. Khớp sưng nề lại càng sưng hơn do sự hồi lưu máu kém đi. Hậu quả là nhiều khi bong gân cổ chân mà phải đến gần sáu tháng mới về bình thường.
Hiểu được cơ chế bệnh lý sau bong gân nên các bác sĩ chỉnh hình đã nghĩ ra phương pháp điều trị hiệu quả cho bong gân. Đó chính là phương pháp “hạt gạo”.
Đây là dịch từ chữ RICE. Chữ này là chữ viết tắt của 4 chữ Rest là nghỉ ngơi, Ice là chườm lạnh, Compression là băng ép và Elevation là nâng cao chi bị bong gân.
Sau khi bong gân dù nặng hay nhẹ cũng nên chườm lạnh ngay tức thì dù lúc này chườm lạnh làm bệnh nhân hơi khó chịu. Nhưng nếu chúng ta chườm nóng sẽ làm khớp sưng to hơn và rất lâu mới xẹp. Chườm lạnh bằng cách dùng nước đá đập thành cục nhỏ, cho vào túi nylon, đặt túi nước đá này lên vùng bong gân sau khi đã phủ lên da một lớp khăn mỏng. mục tiêu là tránh không cho nước đá tiếp xúc trực tiếp lên da có thể gây bỏng lạnh.
Tuyệt đối không xoa bóp bất kỳ thứ gì dù là mật gấu chính danh. Băng ép bằng cách dùng băng thun băng nhẹ nhàng, không ép quá cũng không lỏng quá. Chỉ nên hơi căng nhẹ cuộc băng thun, băng theo kiểu lợp ngói nghĩa là lớp băng sau chồng lên 2/3 lớp băng trước. Băng từ ngọn chi đến qua khớp bị bong gân.
Ví dụ bong gân gối nên băng từ bàn chân lên qua gối tới đùi. Nếu bị cổ chân (đây là nơi hay bị bong gân nhất) thì băng từ bàn chân qua cổ chân lên tới cẳng chân.
Kê cao chi bằng cách nằm gác chân lên gối ôm khoảng 10cm là vừa, nếu ngồi thì chân kê cao ngang hông ( khung chậu). Nếu tay thì treo tay vào cổ hay nếu nằm thì tay để trên bụng. hạn chế đi lại chạy nhảy nếu bị bong gân vùng chân nếu không sẽ làm máu dồn xuống chân làm sưng chân.
Nên tư vấn bác sĩ chỉnh hình để dùng thuốc giảm đau, giảm sưng. Nếu bong gân độ 3 có thể phải phẫu thuật nối dây chằng tùy vào dây chằng nào bị và thời gian bị.
Phương pháp “hạt gạo” nếu áp dụng sớm sẽ làm giảm biếng chứng do bong gân, giúp khớp hồi phục nhanh. Hy vọng quý vị nhớ giùm phương pháp “hạt gạo” để tự điều trị cho mình trước khi đến thăm bác sĩ chỉnh hình nhân dịp đầu năm.

Leia mais...

Thứ Hai, 27 tháng 9, 2010

Bàn tay cũng cần được nghỉ ngơi

Rất nhiều bệnh nhân đến chỗ tôi khám vì có cảm giác tê bì, đau nhức các ngón tay, nhất là về đêm, sáng ngủ dậy hay lúc chạy xe, hoặc đã được chẩn đoán là hội chứng ống cổ tay nhưng uống thuốc không hết.
Nên có những khoảng nghỉ ngơi cho bàn tay, hạn chế tình trạng sử dụng quá tải bàn tay trong thời gian dài (khoan rung, đánh máy vi tính, băm thịt...) - Ảnh: Google.com
Hội chứng ống cổ tay là tình trạng dây thần kinh giữa đi trong ống cổ tay bị chèn ép viêm sưng nề, gây tê các đầu ngón tay, nếu nặng có thể gây đau nhức bàn tay hoặc lan lên cánh tay, dễ nhầm lẫn với bệnh lý chèn ép rễ thần kinh cột sống cổ. Nguyên nhân thường gặp do chấn thương vùng cổ tay, sau gãy xương và bướu vùng cổ tay, bệnh lý thần kinh giữa... Nhưng phần lớn bệnh nhân lại không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng.
Bệnh lý này thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh, có thai hoặc sau sinh nở, hay những người làm việc sử dụng động tác cổ và bàn tay nhiều như băm thịt, nhân viên văn phòng, công nhân hay vặn tuốcnơvít, khoan vật cứng, thợ may thêu, vận động viên thể thao...
Nếu không được chữa trị sẽ diễn tiến đến biến chứng tê nhức cả cánh tay, rối loạn lưu thông máu và teo cơ bàn tay, thần kinh teo nhỏ với khả năng phục hồi rất thấp dù điều trị phẫu thuật.
Để chẩn đoán, bác sĩ chuyên khoa sẽ hỏi bệnh sử, khám test thần kinh, chẩn đoán chính xác bằng điện cơ (EMG) và loại trừ một số bệnh lý cột sống cổ gây chèn ép thần kinh làm tê tay tương tự. Nếu bệnh ở giai đoạn sớm có thể điều trị bằng thuốc đặc trị, đeo nẹp tay hỗ trợ, ngưng động tác có thể làm nặng triệu chứng và thực hiện các bài tập hay vật lý trị liệu.
Nhưng nếu bệnh không hết hoặc ở giai đoạn muộn hơn, phẫu thuật cắt dây chằng ngang, giải phóng dây thần kinh khỏi bị chèn ép là phương pháp điều trị tối ưu. Đây là một phẫu thuật đơn giản và hiệu quả được ứng dụng ở hầu hết bệnh viện Việt Nam từ trước đến nay, nhưng vẫn có nhược điểm là sẹo mổ dài, thời gian phục hồi lâu, có thể đau sẹo sau mổ và xơ dính thần kinh.
Để hạn chế các nhược điểm của phương pháp mổ mở, phẫu thuật nội soi điều trị hội chứng ống cổ tay được các chuyên gia nội soi phẫu thuật bàn tay ứng dụng rộng rãi trên thế giới với ống soi và các dụng cụ chuyên dùng.
Với phương pháp này, chỉ cần một vết rạch da nhỏ khoảng 0,6cm ngang cổ tay, ống soi đưa vào bên trong lòng ống cổ tay, bác sĩ sẽ quan sát trực tiếp thần kinh và dây chằng ngang cổ tay trên màn hình phóng đại, sau đó bằng lưỡi dao nhỏ chuyên dụng sẽ rạch dọc toàn bộ dây chằng ngang giải phóng thần kinh. Bệnh nhân rất ít đau sau mổ, có thể xuất viện trong ngày và làm việc trở lại sau mổ 2-3 ngày. Sẹo mổ nhỏ, thẩm mỹ và hạn chế được các biến chứng đau sẹo, xơ dính thần kinh sau này.
Phương pháp này đã được ứng dụng tại Việt Nam gần đây và cho kết quả rất tốt.
Để phòng tránh bệnh này, chúng ta phải hạn chế tình trạng sử dụng quá tải bàn tay trong thời gian dài (khoan rung, đánh máy vi tính, băm thịt...). Nên có những khoảng nghỉ ngơi cho bàn tay, tập những bài tập kéo dãn thần kinh giữa, hạn chế dùng chất kích thích như cà phê, thuốc lá, rượu... và đến bác sĩ để khám ngay khi có triệu chứng tê bàn tay.

Leia mais...

Điều trị thoái hóa cột sống bằng chất nhờn

Thoái hóa khớp gối là một vị trí thường gặp nhất của bệnh thoái hóa khớp. Trong những đợt cấp của bệnh, có thể dùng các thuốc chống viêm không steroid, thuốc giảm đau đơn thuần, nhưng các thuốc này có nhiều tác dụng phụ trên đường tiêu hóa như loét dạ dày, xuất huyết tiêu hóa. Một số thuốc chống viêm không steroid như indometacin về lâu dài lại có tác dụng có hại lên sụn khớp, làm trầm trọng thêm quá trình thoái hoá khớp (THK). Biện pháp cuối cùng là phải phẫu thuật thay khớp giả, rất tốn kém. Để khắc phục những nhược điểm này, hiện nay, biện pháp sử dụng chất nhờn (như acid hyaluronic hay dẫn xuất của nó) đã được ứng dụng rộng rãi vì tính an toàn và hiệu quả kéo dài.
Acid hyaluronic và THK
Bình thường khớp gối chứa khoảng 2ml dịch khớp. Acid hyaluronic (AH) là một polysacharid có trong thành phần dịch khớp, với hàm lượng từ 2,5 - 4,0mg/ml. Nó bôi trơn mô mềm và phủ trên bề mặt sụn khớp và được tổng hợp bởi tế bào sụn. AH có nhiệm vụ đệm giảm xóc, bôi trơn và bảo vệ khớp. Nó có các tính chất nhớt và đàn hồi tùy thuộc vào lực tác động. Nếu lực tác động lên mạnh, nó có tính chất đàn hồi, còn nếu lực tác động nhẹ thì nó như là dầu bôi trơn. Khi khớp bị thoái hóa, số lượng acid hyaluronic và chất lượng chất này trong dịch khớp bị giảm. Ở bệnh nhân THK gối, lượng acid  hyaluronic chỉ còn một nửa đến hai phần ba so với bình thường, do đó có hiện tượng dịch khớp giảm độ nhớt, mất khả năng bảo vệ sụn khớp, dẫn đến tiến triển huỷ hoại khớp.

 Tiêm AH vào khớp.
Tác dụng điều trị của AH trong thoái hóa khớp
Sự bổ sung AH trong thoái hoá khớp dẫn đến tăng kéo dài nồng độ và trọng lượng phân tử của AH nội sinh, làm cải thiện đáng kể chức năng khớp, giảm đau và tác dụng này có thể kéo dài hàng tháng. Thuốc có tác dụng giảm đau do khi tiêm vào trong khớp, nó làm giảm sản sinh các hóa chất gây viêm trong dịch khớp (PE G2, bradykinin), ức chế cảm thụ đau ở bệnh nhân THK. AH có tác dụng kháng viêm do ngăn chặn tác dụng của cytokyne và ngăn chặn sinh tổng hợp PGE2. Tuy chỉ lưu trong dịch khớp 7 ngày nhưng duy trì tác dụng trong 6 tháng do kích thích sản xuất AH nội sinh. Các thử nghiệm trên lâm sàng đã chứng tỏ, ở người THK, việc bổ sung acid hyaluronic nội khớp có tác dụng giảm đau tốt hơn giả dược. Thuốc đạt hiệu quả tương tự khi tiêm corticoid nội khớp song tác dụng bền vững hơn. Trong thí nghiệm trên động vật, tiêm AH còn có tác dụng bảo vệ và sửa chữa lại các tế bào sụn. AH ức chế thoái hoá sụn khớp do gia tăng hoạt tính của men TIMP (tisue inhibitor metalloprotease), kết khối các proteoglycan và tăng sinh tổng hợp của tế bào sụn khớp. Thuốc có hiệu quả tác dụng rõ rệt đối với bệnh nhân THK trên nhiều mặt, đặc biệt là cải thiện chức năng khớp.
Những trường hợp THK nào được sử dụng AH?
Liệu pháp tiêm sodium hyaluronate vào khớp gối có tác dụng trong điều trị THK gối từ mức độ từ trung bình đến nặng vừa. Nó có ích lợi đặc biệt đối với những bệnh nhân không đáp ứng với điều trị thông thường, không dung nạp được thuốc đặc biệt là thuốc chống viêm không steroid, cũng như  giúp trì hoãn thời gian thực hiện phẫu thuật thay khớp vốn khó khăn và tốn kém. Có nhiều loại thuốc chứa AH. Thường là hộp 5 ống chứa 2- 2,5ml AH, AH tiêm nội khớp gối 1 ống/tuần trong 5 tuần liên tục. Khi tiêm nội khớp AH cần đảm bảo vô khuẩn khi tiến hành thủ thuật. Khi đã bóc hộp bơm tiêm ra rồi phải tiêm ngay. Nếu khớp có dịch phải hút ra rồi mới tiêm. Thuốc chỉ có hiệu quả khi tiêm hết 3 lần (synvic) hoặc 5 tuần (hyalgan). Thuốc có độ dung nạp khá tốt. Trong một số ít trường hợp chỉ gặp đau nơi tiêm, phản ứng viêm tại chỗ, đau cơ, đau khớp, cảm giác mệt mỏi. Các triệu chứng này chỉ thoáng qua, sau 2-3 ngày là biến mất và thường chỉ gặp trong lần tiêm đầu tiên.

Leia mais...

Chủ Nhật, 26 tháng 9, 2010

Vài ngộ nhận về đau thắt lưng

Đau thắt lưng là bệnh rất thường gặp và đáng chú ý bởi ảnh hưởng không chỉ lên cá nhân người bệnh mà còn ảnh hưởng đến kinh tế gia đình và xã hội. Tuy nhiên do người bệnh thiếu thông tin, một số thầy thuốc nhận diện không đúng các biểu hiện bệnh lý, lạm dụng thái quá các kỹ thuật chẩn đoán… đã đưa đến trong thực tế có nhiều trường hợp tiền mất tật mang vì bệnh một đằng, chữa một nẻo.
Bệnh không của riêng tuổi già

Ảnh: sflorg.com
Đau thắt lưng là bệnh rất hay gặp ở mọi lứa tuổi. Ở tuổi trẻ hơn 20, cần chú ý những bệnh lý thực thể hay gặp nhiều như lao cột sống, tật bẩm sinh cột sống… Ở tuổi lao động (hay gặp ở khoảng tuổi giữa 20 – 40) đau thắt lưng thường là do tư thế sai, do ỷ sức mạnh hay buộc phải làm nặng mà quên chú ý tư thế tốt để tránh phí sức và ảnh hưởng lên cột sống thắt lưng. Với tuổi trung niên hay khi bắt đầu tuổi “gió heo may chớm về”, đau thắt lưng biểu hiện bởi những bệnh lý khác nhau từ nhẹ đến nặng, khi đĩa đệm bắt đầu mất nước dần dần hằng năm, những biểu hiện bệnh lý thoái hoá đĩa đệm cũng tăng từ từ. Ở ngưỡng tuổi từ trên 60, càng lớn tuổi chuyện đau thắt lưng càng dễ xảy ra do tiến trình lão hoá tự nhiên của cơ thể. Ở những nước tiên tiến như Nhật Bản, châu Âu hay Bắc Mỹ… khi tuổi thọ càng cao, ảnh hưởng đau thắt lưng càng nhiều do bệnh lý thoái hoá như thoái hoá đĩa đệm thắt lưng, hẹp ống sống thắt lưng...
Đau thắt lưng còn thường gặp ở mọi lứa tuổi thường ngồi làm việc văn phòng hay lao động khác (như thợ may…) trong tư thế ngồi liên tục nhiều giờ; thiếu vận động, thể dục, thể thao. Bệnh cũng là dấu hiệu xấu liên quan đến tình trạng loãng xương của phụ nữ sau mãn kinh (trung bình khoảng 47 tuổi ở nước ta) và khi tuổi quá 70 cho cả hai phái lão ông và lão bà. Gãy xương sống âm thầm do loãng xương đã được ghi nhận hiện diện nơi một số phụ nữ bị loãng xương, chỉ được phát hiện khi chụp hình thấy các đốt sống bị gãy lún. Nguy cơ tiếp tục gãy xương mới ở những trường hợp này cũng rất cao.
Đau lưng khác đau thắt lưng
Khi nói đau thắt lưng, chúng ta hiểu là đau vùng cột sống ngang thắt lưng với nguồn gốc gây đau trên dưới thắt lưng quần. Chúng ta hay nói đau lưng cho vùng này nhưng thật ra đau lưng là từ dùng cho đau vùng cột sống cao hơn, từ cột sống ngực cao (dưới cột sống cổ) xuống vùng nối lưng thắt lưng (nằm cao hơn thắt lưng quần độ hơn một gan bàn tay). Phần lớn bệnh đau thắt lưng hay xảy ra hơn là đau lưng.
Khi đau thắt lưng cấp tính, sự điều trị không đúng đắn hay bỏ qua không điều trị sẽ đưa đến chứng đau thắt lưng mãn tính. Cần lưu ý rằng dù có hay không dùng thuốc, trị liệu đúng mức hay không thì chứng đau thắt lưng cấp tính sẽ hết sau một đến ba tuần. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để giúp bệnh nhân bị đau thắt lưng cấp tính không bị tái phát, không bị chuyển thành đau thắt lưng mãn tính. Việc cơn đau tái đi tái lại, thường theo sau các cơn đau thắt lưng cấp tính, khi không chú ý điều trị và phòng ngừa đúng mức sau lần đau cấp tính đầu tiên. Cơn đau thắt lưng cấp tính ban đầu tái phát thưa thớt khoảng vài tháng một lần, sau đó nhiều dần cho đến khi đau thường xuyên hoặc chuyển thành đau thắt lưng và đau lan xuống một chân, thường được biết là đau thần kinh toạ. Đau thần kinh toạ là tiến trình sẽ đến của đau thắt lưng cấp tính, đau thắt lưng mãn tính và đau thắt lưng cấp tính tái đi tái lại của bệnh nhân “quên” không điều trị đúng mức từ đầu.
Không phải ai cũng cần phẫu thuật


“Sự phát triển của kỹ thuật y khoa rất cần người thầy thuốc vừa có khả năng lại phải hiền phán đoán, để giúp bệnh nhân tránh bị điều trị oan uổng bằng các biện pháp phẫu thuật không cần thiết”

Những hình ảnh thay đổi trên X-quang cắt lớp điện toán, cộng hưởng từ hay gai trên X-quang thường quy vốn dĩ hay làm các bệnh nhân ít quan tâm đến kiến thức y học giật mình sợ hãi, nhất là khi tiếp xúc lần đầu với vô số thuật ngữ y khoa “khủng” như: lồi nhân nhày, thoát vị đĩa đệm, lồi đĩa đệm, thoái hoá mấu khớp, chèn ép rễ thần kinh, chèn ép mặt trước tuỷ sống…trong các kết quả đọc phim. Nhiều bệnh nhân trên lâm sàng không có dấu hiệu đáng quan ngại nhưng lại dễ xiêu lòng chịu đốt laser, sóng cao tầng, mổ cố định dụng cụ… không cần thiết. Một số bệnh nhân bị thấp ngoài khớp ảnh hưởng lên cột sống thắt lưng, sau phẫu thuật không hữu hiệu phải quay lại điều trị nội khoa mới giải quyết được vấn đề đau thắt lưng. Đây là những dạng bệnh nhân mà một người bạn của tôi, bác sĩ Robert Gunzburg, nguyên chủ tịch hội quốc tế Nghiên cứu cột sống thắt lưng phát hiện ra từ năm 2005 và gọi là hội chứng “Victim of medical imaging technology” (Nạn nhân của hình ảnh học y khoa, viết tắt là Hội chứng Vomit). Nói cách khác, sự phát triển của kỹ thuật hình ảnh y khoa hiện đại rất cần người thầy thuốc vừa có khả năng lại phải vừa hiền phán đoán, kết hợp với lâm sàng để giúp bệnh nhân tránh bị điều trị oan uổng bằng các biện pháp phẫu thuật không cần thiết hay không đúng mức khiến tiền thì mất mà tật vẫn mang.
Một vài thống kê đã cho thấy ở các nước tiên tiến việc tốn phí điều trị các bệnh lý gây đau thắt lưng lên đến hàng tỉ đôla. Vấn đề này sẽ lớn hơn nữa ở nước ta nếu không quan tâm điều tiết các cách chữa trị chưa đúng hay chỉ định phẫu thuật chưa phù hợp, kỹ thuật phẫu thuật chưa tốt. Không phải ca bệnh nào cũng phải được điều trị phẫu thuật. Nhiều bệnh nhân không có triệu chứng gì nặng cần mổ hay dù các bác sĩ đọc phim cộng hưởng từ thấy rất nhiều triệu chứng lồi đĩa đệm, thoát vị đĩa đệm, gai sống... cũng phải cẩn thận hết sức khi quyết định áp dụng những kỹ thuật điều trị không thường quy hay hiệu quả không cao như châm cứu, nắn bẻ xương sống, đốt lade, đốt sóng cao tầng, mổ ít xâm nhập qua lổ nhỏ… Việc điều trị nếu rơi vào tay thầy thuốc giỏi, hiền thường giúp được cho bệnh nhân yên tâm, khỏi bệnh trong đa số trường hợp đau thắt lưng cấp tính hay mãn tính với biện pháp bảo tồn.
PGS.TS Võ Văn Thành

Cẩn trọng trong khiêng vác, khom cúi
Các nguyên nhân gây tổn thương cột sống thắt lưng nơi tuổi trẻ hay hệ dây chằng nối kết các đốt sống không nhiều. Có thể kể ra như bệnh lao cột sống thắt lưng, bệnh viêm dính cột sống ảnh hưởng thắt lưng hay thấp ngoài khớp ảnh hưởng đau thắt lưng. Hình ảnh học y khoa có thể giúp phát hiện các chứng đau thắt lưng có nguyên nhân này. Riêng với chứng đau thắt lưng do hoạt động sai tư thế trong sinh hoạt lao động, sinh hoạt thường ngày, chấn thương… thì lại thường thấy hơn. Khởi đầu là đau thắt lưng cấp tính khi làm động tác sai, khiến cơn đau xảy đến thình lình, dữ dội không đứng thẳng người lên được, không khom cúi được. Nguyên nhân thường thấy là do đứng cúi lưng lom khom làm việc lâu trong tư thế sai; đứng kiểng chân với tay cao, nhón gót lấy vật nặng (hay nhẹ) trên cao; tư thế bò với tay lau sàn nhà; đứng lom khom mặc quần dài… Khảo sát hình ảnh học y khoa trong giai đoạn này thường không phát hiện gì bất thường.
“Phòng bệnh hơn trị bệnh” vẫn là một hướng đi đúng đắn, cả trong điều trị bệnh đau thắt lưng. Muốn vậy, phải quan tâm giáo dục nâng cao kiến thức y học, hướng dẫn từ chuyên viên y tế tuyến cơ sở phối hợp với tuyến chuyên khoa cho đến bệnh nhân. Tư thế nằm, ngồi, đứng, đi trong sinh hoạt thường ngày và trong lao động dù nhẹ hay nặng phải được chú ý để phòng tránh chứng đau thắt lưng cấp tính, đau thắt lưng mãn tính và các di chứng đau thần kinh toạ. Tập luyện phục hồi chức năng cho cơ thành bụng, cơ duỗi thắt lưng… phải được chú ý áp dụng đúng đắn.

Leia mais...

Tác dụng của cao hổ cốt

Lá thư bác sĩ kỳ này xin dành cho giải đáp của Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn quanh thắc mắc của một số độc giả về lợi ích của cao hổ cốt.

Năm Canh Dần, người ta lại kháo nhau về cao hổ cốt, một loại đặc sản rất Á Đông. Đã có những bài phóng sự dài trên báo, mô tả chi tiết các công đoạn nấu xương cọp thành cao.
Trên mạng, một số bác sĩ và chuyên gia ca ngợi lợi ích của cao hổ cốt trong điều trị các bệnh mãn tính liên quan đến xương khớp, có người còn cam đoan cao hổ cốt có tác dụng cường dương, thậm chí... bài trừ ma quỷ. Một số bài viết có phong cách khoa học thì mô tả tỉ mỉ các thành phần hóa học trong xương cọp như calcium phosphate, collagen (không rõ có xương động vật nào không có những hợp chất này).
Trên một tạp chí y học, người ta còn trích dẫn ý kiến một giáo sư thuộc Viện Quân y 103, cho biết lượng amino acid trong xương cọp cao gấp 900 lần xương các động vật khác (không biết động vật nào), nên khi uống vào người ta thấy khỏe khoắn, hết đau xương, đau cốt!
Bất cứ cơ phận nào của cọp cũng có thể chế biến hay bán, vì người ta tin rằng chúng có giá trị sinh học. Cầu mắt cọp được cho là tốt để điều trị bệnh động kinh, đuôi cọp trị bệnh da liễu, mật cọp giúp chữa chứng co giật ở trẻ em, râu cọp làm hết đau răng, óc cọp điều trị mụn nhọt... Nhưng xương cọp được xem là quý giá nhất. Những lời tán dương và niềm tin trên đây làm các cơ phận của cọp, đặc biệt là cao hổ cốt, trở thành thần dược.
Vì được quảng bá như thần dược nên người ta đổ xô đi tìm cao hổ cốt, làm lợi cho giới kinh doanh món hàng này. Chỉ riêng ở Trung Quốc, một cuộc điều tra xã hội cho thấy khi được hỏi dùng cao hổ cốt để làm gì, 57% trả lời để điều trị viêm khớp xương, 38% bổ sung calcium, 23% dùng cho chống viêm. Chính vì nhu cầu này mà cao hổ cốt rất đắt.
Hiện nay trên thị trường “chợ đen”, xương cọp có giá 1.250-3.750 USD/kg. Mỗi con cọp trung bình có trọng lượng xương khoảng 20kg. Do đó, không ngạc nhiên khi một con cọp có giá đến hàng trăm ngàn USD.
Giá cọp trên thị trường “chợ đen” là động cơ thương mại cũng là một nguy cơ đe dọa sự tồn vong của cọp, đặc biệt là cọp Đông Dương. Cọp tuyệt chủng ở Bali từ thập niên 1940, Java vào thập niên 1980, vùng biển Caspian vào thập niên 1970. Riêng ở Đông Dương, vài năm trước đây, tạp chí National Geographic ước tính số cọp sống sót trong rừng chỉ khoảng 300 con hay ít hơn.
Từ năm 1990-1992, Trung Quốc xuất khẩu 27 triệu đơn vị sản phẩm chế biến từ cọp. Đây cũng là nơi chế biến và tiêu thụ cọp nhiều nhất thế giới, bị các tổ chức bảo vệ môi sinh chỉ trích nhiều nhất. Năm 1993, trước áp lực của các tổ chức quốc tế, Chính phủ Trung Quốc ra lệnh cấm buôn bán cọp và các cơ phận của cọp. Tuy nhiên trong thực tế, cọp ở Trung Quốc vẫn bị bắt và “hi sinh” cho các mục tiêu kinh doanh.
Xương cọp và cao hổ cốt liệu có hiệu quả y học xứng đáng với cái giá đang đe dọa sự tồn vong của loài dã thú này? Khoảng 13% nguyên liệu dùng chế biến thuốc bắc là từ động vật hoang dã. Trái với những loại thuốc cổ truyền dựa vào thực vật, thuốc bắc chế biến từ động vật chưa bao giờ được thử nghiệm lâm sàng để biết hiệu quả của chúng ra sao.
Đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào trong y văn cho thấy cao hổ cốt có hiệu quả điều trị bệnh viêm khớp xương hay loãng xương. Hoàn toàn không có. Cũng chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy cao hổ cốt có tác dụng chống viêm và cường dương. Tất cả những cái gọi là lợi ích y tế của cao hổ cốt chỉ là những lời đồn đại, huyền thoại và niềm tin.
Trong lịch sử y khoa không thiếu những đồn đại và huyền thoại kéo dài hàng trăm năm, nhưng khi đưa vào thử nghiệm bằng khoa học thì tất cả đều trở nên hài hước. Đã đến lúc có thể khẳng định cao hổ cốt chẳng có giá trị y khoa nào. Do đó có thể nói không ngoa rằng cái giá mà người ta trả cho cao hổ cốt hay các sản phẩm chế biến từ cọp chẳng khác gì việc đốt tiền. Chẳng những đốt tiền mà còn gián tiếp gây hại nghiêm trọng đến một loài động vật hoang dã đã tồn tại cả triệu năm nay.
Bất cứ loại thuốc nào, kể cả thuốc bắc, phải được bào chế dựa trên nguyên tắc đạo đức, không gây tổn hại đến môi trường và phải nằm trong khuôn khổ của luật pháp quốc gia và quốc tế. Dựa vào ba nguyên tắc này, không có lý do gì cao hổ cốt có mặt trong tủ thuốc bắc.

“Trái với những loại thuốc cổ truyền dựa vào thực vật, thuốc bắc chế biến từ động vật chưa bao giờ được thử nghiệm lâm sàng để biết hiệu quả của chúng ra sao. Đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào trong y văn cho thấy cao hổ cốt có hiệu quả điều trị bệnh viêm khớp xương hay loãng xương. Hoàn toàn không có”.

Leia mais...

Viêm khớp và cách chuẩn đoán và đề phòng

Viêm khớp là gì?
Viêm khớp là một dạng rối loạn tại khớp được đặc trưng bởi hiện tượng viêm. Viêm khớp thông thường được hiểu là viêm một hay nhiều khớp.
Viêm khớp thường có kèm triệu chứng đau khớp.
Các loại viêm khớp?
Có nhiều dạng viêm khớp khác nhau (trên 100 dạng). Các dạng viêm khớp có thể có liên quan đến hiện tượng "mòn và rách" sụn khớp (VD viêm xương khớp) hoặc hiện tượng đáp ứng miễn dịch quá mức (VD viêm khớp dạng thấp)
Nguyên nhân của viêm khớp?
Nguyên nhân của viêm khớp tùy thuộc vào loại viêm khớp. Các nguyên nhân bao gồm:
  • Chấn thương (dẫn đến viêm xương khớp)
  • Bất thường về chuyển hóa (Bệnh gout, giả gout)
  • Di truyền, nhiễm trùng, hoặc không rõ nguyên nhân (bệnh viêm khớp dạng thấp, bệnh lupus ban đỏ thệ thống)
Các triệu chứng của viêm khớp?
Các triệu chứng của viêm khớp thường là sưng, nóng, đỏ, đau, cứng khớp.
Nhiều dạng của viêm khớp thuộc bệnh lý thấp có thể ảnh hưởng đến các cơ quan khác không có liên quan trực tiếp đến khớp. Do đó ở một số dạng viêm khớp có thể có sốt, sụt cân, mệt, và thậm chí xuất hiện các triệu chứng ở phổi, tim hay thận.
Chẩn đoán viêm khớp như thế nào?
Trước khi được chẩn đoán, bệnh nhân sẽ được:
  • Thăm khỏi về tiền sử của các triệu chứng
  • Thăm khám khớp để đánh giá các tình trạng viêm cũng như sự biến dạng của khớp
  • Hỏi và thăm khám các cơ quan khác trong cơ thể để tìm kiếm dấu hiệu viêm và các triệu chứng mà bệnh có thể ảnh hưởng đến các cơ quan này.
  • Tiến hành các xét nghiệm nước tiểu, máu, dịch khớp, x quang khớp
Chẩn đoán viêm khớp sẽ được thực hiện dựa vào việc tổng hợp thông tin từ các bước trên.
Việc chẩn đoán chính xác và sớm có thể giúp tránh được những trường hợp tổn thương khớp không hồi phục hay tàn phế. Các chương trình hướng dẫn tập thể dục đúng cách, nghĩ ngơi, uống thuốc, tập vật lý trị liệu và phẩu thuật có thể mang lại lợi ích lâu dài cho những bệnh nhân viêm khớp.
Điều trị viêm khớp như thế nào?
Việc điều trị viêm khớp tùy thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây nên viêm khớp, độ nặng và mức độ ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày. Tuổi tác và nghề nghiệp cũng là những khía cạnh cần được xem xét để bác sĩ có thể đưa ra những kế hoạch điều trị phù hợp.
Nếu có thể, việc điều trị sẽ tập trung vào việc loại bỏ những nguyên nhân gây viêm khớp. Tuy nhiên nếu các nguyên nhân này không thể được chữa khỏi (VD như trường hợp viêm xương khớp hay viêm khớp dạng thấp) thì việc điều trị sẽ hướng đến mục tiêu làm giảm đi các triệu chứng của viêm khớp, ngăn chặn những tổn thương khớp không hồi phục hay tàn phế và mang lại sự thoải mái cho bệnh nhân.
Có thể cải thiện đáng kể các triệu chứng của viêm xương khớp và các dạng viêm khớp mạn tính khác mà không cần dùng thuốc. Thực tế, việc thay đổi lối sống mà không cần dùng thuốc là phương pháp điều trị được ưa chuộng đối với bệnh viêm xương khớp và các dạng viêm khớp khác. Khi cần thiết thì có thể sử dụng thuốc cùng với việc thay đổi lối sống.
  • Tập thể dục: Đối với viêm khớp thì tập thể dục là cần thiết để duy trì khớp khỏe mạnh, giảm đau, giảm hiện tượng cứng khớp, cải thiện sức mạnh của cơ và xương. Mỗi cá nhân cần được thiết kế chương trình tập riêng bởi bác sĩ vật lý trị liệu, bao gồm: các bài tập vận động về độ mềm dẻo, tăng trương lực cơ, các bài tập về sức bền. Các nhà vật lý trị liệu cũng có thể áp dụng những liệu pháp nóng, lạnh khi cần thiết và có thể cố định bạn bằng những thanh nẹp hay các thiết bị chỉnh hình khác để giúp nâng đỡ và điều chỉnh khớp. Điều này đặc biệt cần thiết đối với viêm khớp dạng thấp. Các nhà vật lý trị liệu cũng có thể áp dụng các liệu pháp bằng nước, mát-xa bằng nước đá, hoặc kích thích các dây thần kinh qua da.
  • Nghĩ ngơi: cũng quan trọng như tập thể dục. Nên ngủ 8 - 10 tiếng mỗi đêm và ngủ trưa.
  • Có thể áp dụng các biện pháp khác: Uống glucosamine và chondroitin: Đây là những chất giúp tạo sụn khớp, một lớp chất đệm của mặt khớp. Một số công trình nghiên cứu cho thấy những chất này có thể làm giảm các triệu chứng của viêm xương khớp, một số nghiên cứu khác thì không. Tuy nhiên, những chất này thì an toàn và có thể sử dụng thử. Nhiều bệnh nhân nhận thấy các triệu chứng của họ được cải thiện.


    • Ăn chế độ ăn nhiều vitamin và khoáng chất đặc biệt là những chất chống ôxy hóa như vitamin E. Các chất này có trong rau và trái cây.
  • Điều trị bằng thuốc: Các thuốc không cần toa của bác sĩ, bao gồm:


    • Acetaminophen (Tylenol): Thuốc này có thể làm giảm các triệu chứng mà không gây nhiều tác dụng phụ như các thuốc kê toa. Không được uống vượt quá liều khuyến cáo của acetaminophen hoặc uống thuốc khi uống nhiều rượu vì có thể làm tổn thương gan.
    • Aspirin, ibuprofen, hay naproxen: Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAID) này thường có hiệu quả trong việc điều trị đau do viêm khớp. Tuy nhiên chúng cũng có thể có những nguy cơ, đặc biệt là khi sử dụng lâu dài. Không nên tự ý sử dụng các thuốc này nếu không có sự chỉ dẫn của bác sĩ. Các tác dụng phụ có thể bao gồm nhồi máu cơ tim, đột quỵ (tai biến mạch máu não), loét dạ dày, xuất huyết đường tiêu hóa, và tổn thương thận. Nếu bạn có tiền sử bệnh gan, bệnh thận, xuất huyết tiêu hóa thì không nên sử dụng các thuốc này trừ khi có chỉ định của bác sĩ.
    Các thuốc kê toa bao gồm:
    • Nhóm thuốc ức chế men cyclooxygenase-2 (Ức chế COX-2): Nhóm thuốc này ức chế men thúc đẩy quá trình viêm có tên là cyclooxygenase-2 (COX-2). Nhóm thuốc này được cho rằng có hiệu quả như nhóm thuốc kháng viêm không steroid nhưng ít tác dụng phụ trên dạ dày hơn, nhưng có nhiều báo cáo ghi nhận các tác dụng phụ của nhóm này về nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
    • Corticosteroid (Steroid): Các thuốc nhóm này có tác dụng ức chế hệ thống miễn dịch và các triệu chứng viêm. Thông thường, chúng được sử dụng trong các trường hợp nặng của viêm khớp dạng thấp qua đường uống hoặc tiêm chích. Các thuốc kháng viêm steroid này được sử dụng để điều trị các dạng viêm khớp tự miễn nhưng tránh sử dụng trong các trường hợp viêm khớp nhiễm trùng. Nhóm thuốc này có nhiều tác dụng phụ, bao gồm kích thích dạ dày, xuất huyết tiêu hóa, cao huyết áp, loãng xương, đục thủy tinh thể ở mắt, nhiễm trùng nặng lên. Các nguy cơ càng tăng lên nếu sử dụng lâu dài và liều cao. Việc điều trị với những thuốc này cần được bác sĩ theo dõi chặt chẽ.
    • Các thuốc chống bệnh thấp: Nhóm thuốc này được sử dụng để điều trị viêm khớp dạng thấp và các dạng viêm khớp tự miễn khác. Các thuốc nhóm này bao gồm penicillamine, sulfasalazine và hydroxychloroquine. Gần đây, methotrexate đã được nhận thấy là có khả năng làm chậm tiến triển của viêm khớp dạng thấp và cải thiện chất lượng cuộc sống. Methotrexate có độc tính cao, do đó cần phải xét nghiệm máu thường xuyên để kiểm tra.
    • Các chế phẩm sinh học: Đây là những tiến bộ mới nhất trong việc điều trị viêm khớp dạng thấp, bao gồm etanercept (Enbrel), infliximab (Remicade) và adalimumab (Humira) qua đường chích có thể cải thiện ngoạn mục chất lượng cuộc sống. Các chế phẩm sinh học mới bao gồm Orencia (abatacept) và Rituxan (rituximab).
    • Nhóm thuốc ức chế miễn dịch: Các thuốc này giống như azathioprine hoặc cyclophosphamide được sử dụng trong những trường hợp viêm khớp dạng thấp nặng mà các thuốc khác thất bại.
    Điều rất quan trọng là những dạng viêm khớp khác nhau do nhiều nguyên nhân khác nhau và do đó sẽ có những cách thức điều trị riêng biệt. Không được tự ý dùng thuốc mà phải theo sự hướng dẫn của bác sĩ.
Phẫu thuật và những cách tiếp cận điều trị khác?
Trong một số trường hợp, việc tiến hành phẩu thuật để tái tạo hoặc thay thế khớp mới (VD thay thế toàn bộ khớp gối) có thể giúp bệnh nhân duy trì cuộc sống bình thường hơn. Quyết định phẩu thuật thay thế khớp chỉ được thực hiện khi các biện pháp điều trị khác như thay đổi lối sống và dùng thuốc không còn hiệu quả nữa.
Khớp bình thường có chứa chất bôi trơn bên trong được gọi là hoạt dịch (dịch khớp). Trong viêm khớp thì hoạt dịch không được sản xuất đầy đủ. Bác sĩ có thể tiêm vào trong khớp một loại dịch khớp nhân tạo trong một số trường hợp. Loại dịch tổng hợp này giúp trì hoãn nhu cầu phẩu thuật ít nhất là tạm thời và giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân viêm khớp.
Tiên lượng của viêm khớp?
Hầu hết viêm khớp là bệnh lý diễn tiến mạn tính, do đó mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng đau khớp và giảm thiểu tổn thương khớp.
Khi nào cần đến bác sĩ?
Cần đến bác sĩ để được thăm khám khi:
  • Đau khớp kéo dài trên 3 ngày
  • Đau khớp rất nặng không rõ lý do
  • Sưng khớp
  • Khớp bị giới hạn cử động
  • Da vùng xung quanh khớp bị đỏ và nóng khi sờ
  • Sốt hoặc sụt cân

Leia mais...

Giới thiệu
Hoạt động kinh doanh
Dự án đang thi công
Văn phòng chính
» Giới thiệu công ty
» Cung cấp và thi công hệ thống điều hòa trung tâm và thương mại
» Cao ốc Yến Phượng 58 Phạm Ngọc Thạch ,Q.3
74 Nguyễn Văn Săng, P.Tân Sơn Nhì, Q.Tân Phú , Tp HCM
» Thế mạnh
» Tư vấn thiết kế Đhkk và Thông gió
» Văn phòng làm việc ACB Cao Thắng
Tel : 08 3812 3189 (*807)
» Giá trị cốt lõi
» Cung cấp và thi công hệ thống thông gió
» Cao ốc văn phòng 159 Nguyễn Du
Fax : 08 3842 6668
» Video giới thiệu
» Sản xuất máng điện , trunking
» Khách sạn Monglight Nguyễn Trãi
Hotline : 097 652 5242 ( Mr.Phú )